2009 Rusland Toer - Etappe 1

Tholen - Barth

Zaterdag 21 maart vertrekken we rond het middaguur uit Tholen. De Rusland Toer is eindelijk begonnen. Frits en Jelly begeleiden ons met hun klipper Boreas een paar kilometer door het Schelde Rijn Kanaal.

De Boreas zwaait ons uit

Zoals altijd maken we een eerste stop in Willemstad, waar Jolien en Erik ons, net als vorige jaren, komen opzoeken.

Zondag varen we naar de Veerhaven. Daar staat een standbeeld van Tsaar Peter de Grote. We praten even met hem en hij deelt ons mee dat we welkom zijn in zijn naam-stad St Petersburg. Hij verwacht ons daar over 3 maanden.

Marc Leynen schreef hierover in het Hasseltse Lions Gazetje: "Paul en Geeske zijn einde maart vertrokken voor hun boottocht naar Rusland. Bij hun afvaart zijn ze in de Veerhaven/Rotterdam zich gaan aanmelden bij Tsaar Peter de Grote (zie foto), die hun welkom heet in St Petersburg. Dit beeld staat op de hoek van de Veerhaven en de Westerkade en is speciaal voor Nederland gemaakt door de Russische beeldhouwer Leonid Baranov (Moskou 1943) . In 1997, het Tsaar Peter de Grote-jaar, schonk de Russische regering het aan Nederland als blijk van waardering voor de 300-jarige betrekkingen tussen beide landen. Tsaar Peter de Grote was in 1697 een jaar in Nederland en bestudeerde toen de Nederlandse scheepsbouw. Vandaar dat hij nu een geschikte plek heeft gekregen om over het water uit te kijken. Het elegante tsarenbeeld is met zijn 2.70 meter meer dan levensgroot en duidelijk te zien in vergelijking met Paul. Het beeld is volledig van brons gemaakt, maar de verschillende onderdelen hebben toch een andere kleur. Zijn hoofd en handen en ook zijn kousen zijn lichtgeel van kleur, terwijl de jas en schoenen bijvoorbeeld donker zijn. Dat komt doordat Baranov het brons op verschillende manieren heeft bewerkt. Ook is er verschil te zien in de bewerking van de ‘huid’ van het beeld. De textuur van de stoffen jas bijvoorbeeld is duidelijk ruwer dan de gladgepolijste kousen".

Tsaar Peter de Grote verwacht ons

In de Veerhaven komen Wiebe Brouwer, een achterneef van Geeske, en zijn vriendin Margit even aan boord.

Maandag begint de echte trek naar het Oosten. We varende Lek op, vloedstroom mee tot Vianen. Bij Wijk bij Duurstede gaat de Lek over in de Rijn.

Wijk bij Duurstede

In Arnhem krijgen we weer bezoek: Rolph en Peter en Liesbeth komen langs.

Dan in 2 lange dagen opploeteren tegen de harde stroom op de Duitse Rijn. In Duisburg overnachten we weer langszij de sleepboot/ijsbreker Prüsmann van Manfred.

Via Rhein-Herne Kanal en Dormund-Ems Kanal komen we in Münster, waar we een dagje rust nemen. We ontmoeten er Walter Edetsberger, die al 10 jaar bezig is aan zijn Euro-Tour. Hij begint in Mei aan het laatste traject van Zuid Frankrijk door de kanalen naar Münster.

Met hem en zijn vriendin Dörthe gaan we zondagavond uit eten in Münster.

Diner met Walter en Dörthe

 

Het weer deze eerste week was wel heel afwisselend. Het begon met 3 dagen prachtig lente weer. We begonnen ons al behoorlijk ongemakkelijk te voelen want onze vorige reizen begonnen allemaal met hagel en sneeuw. Wel, we hadden ons geen zorgen hoeven maken, want vanaf maandag was het weer zoals het hoort in Maart: wisselvallig, storm, regen hagel en vooral koud. Ons deert het niet. De verwarming gaat wat hoger en we zitten lekker binnen

 

Maandag 30 maart gaan we verder. Eerst de sluis bij Münster door, dan nog een stukje Dormund-Ems Kanal en dan beginnen we aan het 350 km lange Mittellandkanaal. Lang en soms wel wat saai, maar toch een heel mooi kanaal, dat sinds het begin van de vorige eeuw de Ems, Weser en Elbe verbindt. De eerste stop is in Bramsche waar we onmiddellijk bezoek krijgen van de Waterpolitie, die uitgebreid alle papieren wil zien. Alles blijkt in orde te zijn. Volgende dag varen we naar Hannover. Onderweg wil de Waterpolitie ons al weer controleren, maar als we melden dat we net controle in Bramsche hadden, mogen we doorvaren.Van Hannover naar een mooie jachthaven in het zijkanaal naar Salzgitter.

Ligplaats in het Zijkanaal naar Salzgitter

Dan passeren we bij Rühen de vroegere grens met de DDR. Sinds we hier 3 jaar geleden waren is er weer veel vernieuwd. Vrijwel het hele Mittellandkanaal is nu op de maten voor de grote vrachtschepen tot 185 x 11.5 meter en van de DDR tijd resten nog slechts een handvol lage bruggen die op het punt staan te worden vervangen.

In Genthin maken weer een tussenstop en leggen aan de kligplaats van de rondvaartschepen aan. Een uiterst beleefde politieagent komt melden dat dat niet mag en dat we een bekeuring van Euro 10 krijgen. Altijd nog minder dan het havengeld van de jachthaven die iets verderop was en eigenlijk te klein voor ons.

Na de nieuwe Kanaalbrug over de Elbe (gebouwd op de fundamenten die al in 1939 klaar waren) en de enorme nieuwe sluis bij Hohenwarthe (verval 19 meter) komen we op het volgende kanaal: Het Elbe Havelkanaal en aansluitend de Havel. Het is er prachtig met het prille voorjaarsgroen aan de oevers.

De Havel in het prille voorjaarsgroen

De Havel brengt ons, na een overnachting in Brandenburg, naar Spandau. Daar varen we de Spree op en komen midden in Berlijn uit. Je vaart langs Kanzleramt en Reichstag. Vreselijk spectaculair. En het weer werkt reuze mee. Het is propvol met rondvaartboten, maar omdat we weten hoe we ons moeten gedragen gaat alles prima en worden we zeer vriendelijk door hen behandeld.

Langs de plaats waar het Pallast der Republik stond en waar nu een grote lege vlakte is, komen we door de Mühlendamm sluis en worden weer heel vriendelijk ontvangen in de Historische Hafen Berlin.

Kaat in Berlijn

Werner en Melanie helpen ons bij het vinden van een ligplaats en vertellen ons veel over het stuk dat voor ons ligt en dat we nog niet kennen: Spree-Oder Kanal en de Oder.

We gaan een avond met hen uit eten in het Nikolai Viertel.

Diner met Werner en Melanie

Verder zijn we dagen lang bezig met het bekijken van deze prachtige en spectaculaire stad. We lopen ons een ongeluk en zien alle bekende plaatsen. We verdiepen ons in de Duitse geschiedenis in het Deutsche Historische Museum en in de Berlijnse geschiedenis in het Märkische Museum. En 's-avonds gaan we vroeg naar bed om de volgende ochtend weer vroeg verder te kunnen.

Toeristen in Berlijn

De Vereniging van Historische Schiffe helpt ons met van alles en nog wat en halverwege de week krijgen we een andere, veel mooiere ligplaats recht tegenover de Nederlandse ambassade.

Werner en Melanie helpen ons enorm met aanwijzingen voor de tocht over de Oder, een rivier die we nog niet kennen en die niet eenvoudig te bevaren is.

Historischer Hafen

Het weer is werkelijk fabelachtig. We hebben nu al meer dan 2 weken prachtig weer en sinds we in Berlijn liggen wordt het steeds warmer met nu tot 23 gr C in de middag. Heerlijk!

Zaterdag 11 april helpt Geeske een uurtje met het schoonmaken van de schepen van de Vereniging, Daarna vertrekken we met het gevoel dat we nog wel een week kunnen doorbrengen in deze stad.

We varen Berlijn uit aan de Oostkant, waar we nog nooit waren. Plotseling varen we langs een stuk van "de" muur. Helemaal geen toeristische attractie hier, maar gewoon blijven staan. Wat een hallucinante wereld moet het toch geweest zijn: de ene oever van de Spree is West, de andere met een grote muur Oost.

Restant van de muur

Eenmaal uit Berlijn varen we verder de Spree op en gaan via de Müggelsee naar het Oder-Spree Kanal.

Na een overnachting in Wernsdorf en een lange dag varen door het prachtige maar vrij saaie en uitgestorven Spree-Oder Kanal, komen we via de Schachtschleuse (verval 14 meter) in Eisenhüttenstad waar ons een prachtige nieuwe steiger wacht. We ontmoeten er Arne en Hartmut Preus, vrienden van Werner en Melanie.

Arne en Hartmut Preus

We hebben een heel bijzondere avond. Eerst aan boord van Kaat, daarna laat Hartmut ons Eisenhüttenstad zien in zijn prachtige 50 jaar oude Wartburg.

Eisenhüttenstad is een stad die gebouwd is naast de vroegere EKO Stahlwerke, nu onderdeel van Mittal-Arcelor. De stad werd gebouwd tussen 1950 en 1959 en was bedoeld als een modelstad binnen de DDR. Voor die tijd was het een prachtige stad waar de bewoners, allen medewerkers van de Stahlwerke, bepaalde privileges hadden. De stad werd Stalinstad genoemd en had elders in de communistische gebieden een paar identieke steden. Vanaf 1961 heet het Eisenhüttenstad.

Geleidelijk is de stad verworden tot wat wij kennen als de lelijke communistische Plattenbau. Na de Wende is besloten de slechtste gebouwen af te breken en de rest van de stad te renoveren.

Eisenhüttenstad

Na de rondleiding door Eisenhüttenstad krijgen we een heerlijk diner bij Arne en Hartmut thuis in Fürstenberg, een oud stadje aan de Oder, deelgemeente van Eisenhüttenstad. We horen veel zaken over de DDR tijd en het wordt een late avond die veel indruk op ons maakt. De volgende ochtend komen ze koffie drinken op ons achterdek. Het is al weer heerlijk warm. Daarna vertrekken we en varen de Oder op.

We zijn uiterst geconcentreerd, want het is vrij hoog water op de Oder. Aan de ene kant is dat prettig, want nu kunnen we er varen, terwijl dat in de zomer meestal niet mogelijk is vanwege de lage waterstand. Aan de andere kant betekent dat een harde stroom mee, waardoor we zelfs bij heel laag motor-toerental al erg hard gaan. Van betonning is nauwelijks sprake en de gele bakens die aan weerskanten van de rivier de vaargeul zouden moeten aangeven, staan vrijwel nergens. Allemaal vrij enerverend. Het enige waar we ons op orienteren zijn de kilometer-raaien. We varen maar zo'n beetje in het midden van de rivier. Op 2e Paasdag is er van ander scheepvaart verkeer geen sprake.

Na 4 uur varen we de zijrivier de Warta op, waar we na 5 km aanleggen bij een kade in Kosztryn. We worden in Café Kanapé ontvangen door Brigitte, al weer een vriendin van Werner en Melanie. Zij wijst ons de weg naar de ruïne van de oude stad Küstrin waar we de volgende ochtend met de fietsen naar toe gaan.

Küstrin, trieste herinnering aan de oorlog

De slag om de Oder heeft in ie laatste maanden van de tweede Wereldoorlog aan honderdduizenden Russen en Duitsers het leven gekost. Küstrin was één van de vele mooie plaatsen in dit gebied die toen totaal verwoest zijn. Sommige van die plaatsen werden heropgebouwd, andere werden met de grond gelijk gemaakt en vervangen door nieuwbouw.  Het bijzondere van Küstrin is dat er eigenlijk niets mee is gebeurd. Alleen het ergste puin is afgevoerd. Als een soort Pompei ligt het er nog net zo als 65 jaar geleden. Maar anders dan bij Pompei, ligt dit nog erg vers in het geheugen. Het is indrukwekkend en beangstigend. We fietsen stilletjes weer terug naar Kaat en varen snel weer verder de Oder af.

Die krijgt hier een iets vriendelijker karakter en wordt ook wat gemakkelijker te varen. Het blijft er bijzonder stil, met slechts zo nu en dan een slaperig dorp en met heel weinig scheepvaart. Als we op de hele Oder 10 schepen zagen, is het veel.

De laatste 15 km voor het zijkanaal bij Hoohensaaten is een kanaal gegraven in 1750 in de tijd van Frederik de Grote.

Dorp aan de Oder

Na een overnachting bij de sluis van Hoohensaaten komen we op het laatste stuk Oder en vlak voor Szczezcin steken we door naar de Westoder om dwars door de stad te varen. We moeten onder 2 lage bruggen door. We maken ons zorgen of dat wel gaat omdat de waterstand op de Ost-Oder zo hoog is. Maar kennelijk maakt dat hier geen verschil meer, want de brughoogte is ongeveer dezelfde als 3 jaar geleden. Gelukkig maar, want met 2 km stroom mee zou een noodstop voor de brug niet eenvoudig zijn geweest.

We varen verder naar Trzebiez waar we nu al voor de 6e keer zijn. We leggen aan bij de voormalige douane kade. Geen douane meer te zien, want sinds 2007 is Polen een Schengen land. We maakten daarvan optimaal gebruik door op de Oder afwisselend in Polen en in Duitsland aan te leggen. Tot 2007 kon dat niet.

Donderdag 16 april hebben we in Trzebiez de masten overeind gezet. Een zware klus die 4 uur duurde. Kaat ziet er weer uit als zeeschip. Schip nog schoongemaakt en water getankt. Toen snel doorgevaren en weer eens de Pools-Duitse grens overgestoken. Vooral dat oversteken van de grens tussen Polen en Duitsland in het Stettiner Haff is door Schengen enorm veranderd. Tot 2007 lag daar een douaneboot ten anker waar ieder schip zich moest melden. De eerste keer dat we hier kwamen in 1992 waren de douaniers die bij ons aan boord kwamen nog zwaar bewapend. Een heel bedreigend gevoel. Nu varen we onbekommerd door en wijzen naar de ankerboei, die er nog altijd ligt.

In Ückermünde, een beetje verder in het Stettiner Haff, leggen we aan.

Ückermünde

We nemen er een rustdag om wat te klussen en om uit te rusten van een intensieve en enerverende week.

Het weer is nog steeds prachtig, maar nu met een nogal harde NO wind. Vlak bij zee maakt dat het vrij koud is ondanks de felle zon.

Zaterdag 18 april varen we door het laatste stuk van het Stettiner Haff naar Wolgast. Zaterdagmiddag is dit een doodse en ongezellige stad. Zondagochtend vroeg gaan we door de brug bij Wolgast en over de Greifswalder Bodden. Een groot en open stuk water waar met de NO wind kracht 6 een flinke deining staat. Voor Stralsund moeten we 4 uur wachten op een bediening van de brug. Daarna vinden we een prachtige plaats in de haven met uitzicht op deze mooie Hanzestad.

Kaat voor de prachtige Hanzestad Stralsund

Het is ongelooflijk hoe die stad is veranderd in 20 jaar. Je kunt nog altijd in de stad een paar plaatsen vinden die er uitzien zoals in de DDR tijd. Maar 90% van de stad is gerestaureerd en verfraaid. Het is een genot om er rond te lopen zoals we een groot deel van de maandag doen.

Veel nieuw en nog steeds een beetje oud

Van Stralsund varen we naar Hiddensee. Dit schitterende eiland willen we absoluut bezoeken omdat we in deze tijd nog een ligplaats vinden. In het seizoen, dat over een maand begint, is het hier overvol. We kiezen de haven van Vitte en vinden er een ruime plaats voor Kaat omdat er nog geen jachten en nog geen hotelschepen varen.

Vitte op Hiddensee

Hiddensee is een eiland zoals Vlieland, zonder auto's. Het transport vindt er plaats met paard en wagen.

Hiddensee met nog veel vervoer met paard en wagen

Dinsdag 21 maart zijn we precies 1 maand onderweg. We varen met prachtig weer en een felle zon die op het water schittert van Hiddensee terug richting Stralsund. Een prachtig uitzicht op de 3 kerken van die stad.

Zicht op de 3 kerken van Stralsund

We gaan niet weer naar Stralsund, maar gaan naar Barth, waar we een mooie ligplaats vinden in de jachthaven van Sebastian Kunsch, die we in 2002 leerden kennen in Kiel, toen Willemien daar finishte met de Volvo Ocean Race.

We maken Kaat klaar om een paar weken te blijven liggen en gaan donderdag 23 april terug naar Hasselt voor een drukke en gezellige tijd.

Dit is het einde van de eerste etappe, die volledig volgens plan is verlopen. We hadden bovendien vrijwel constant prachtig weer, wat in April niet vanzelfsprekend is.

De eerste etappe van de Rusland Toer